İnme – Felç Tedavisi

İnme – Felç Nedenleri

Fizik tedavi ve rehabilitasyon branşının çok önemli bir bilim dalı olan nörorehabilitasyon alanında felç tedavisi önemli bir yer tutar. Felç nörolojik hastalıklar içinde en sık görülen hastalık grubunu oluşturur. Aslında hastalığın adı inme ve el – kol – bacaklarda güç kaybına bağlı sonuç tablo felç gelişmesidir. Ancak toplumumuzda inme yerine felç kelimesi sıklıkla hastalığın ismi olarak kullanılır.

Beyin damarlarının tıkanması veya beyin kanaması sonucunda meydana gelebilir. İnmenin yaklaşık %80-85 sebebi damar tıkanıklığına bağlı iken, %15-20 sebebi kanamalardır.

İnme sonucunda hareket kaybı, el kol ve bacaklarda güç kaybı – felç, yürüme kaybı, duyusal bozukluklar, denge bozukluğu, konuşma bozukluğu ve bilişsel problemler – beyin fonksiyonlarında bozulma gelişebilir. Gelişmiş ülkelerde kalp-damar hastalıkları ve kanserden sonra en sık ölümle sonuçlanan hastalık inmedir. İnme özürlülük ve sakatlığa neden olan hastalıklar içinde de en ön sıralarda yer almaktadır, bu nedenle fizik tedavi ve rehabilitasyon branşı bu sakatlıkların önlenmesinde çok önemli bir role sahiptir.

İnme- Felç Kimlerde Görülür?

İnme – Felç Değiştirilemeyen Risk Faktörleri:

  • İleri yaş
  • Erkek cinsiyet
  • Siyah ırk
  • Aile öyküsü
  • Daha önce inme geçirilmiş olması

İnme – Felç Kontrol Altına Alınabilen Risk Faktörleri:

  • Yüksek tansiyon
  • Şeker hastalığı
  • Kolesterol yüksekliği
  • Kalp kapak hastalıkları ve ritim bozuklukları
  • Boyun damarlarının tıkanıklığı
  • Kanda pıhtılaşma bozuklukları
  • Sigara ve alkol kullanımı
  • Hareketsiz yaşam.

    İnmeye yol açan risk faktörleriyle ( kontrol altına alınabilir risk faktörleri ) mücadele ile inmelerin büyük kısmı önlenebilir. Bu konularda fizik tedavi uzmanı hekim gerekli tedavi ve yönlendirmeleri yapar.

İnme – Felç Belirtileri Nelerdir?

İnme- felç hastalığında klinik seyir tutulan beyin alanına, yaygınlığına ve neden olan sebebe göre değişiklik gösterir. Tutulan beyin alanına zıt taraf vücut yarısında kol ve bacakta felç, yürüme ve denge kaybı, vücudun bir yarımını ihmal etme, duyusal bozukluklar, görme problemleri, yutma ve konuşma bozuklukları, bilişsel sorunlar, idrar tutamama erken dönemde sık olarak karşımıza çıkan klinik durumlardır ( inme belirtileri). İnme- felç geçirenlerde ilerleyen dönemlerde tutulan taraf kol ve bacakta kasılmalar, omuz ağrısı, depresyon, enfeksiyon, epilepsi, nöropatik ağrı (sinir dokusu- beyin kökenli ağrı) gibi istenmeyen durumlar ortaya çıkabilir. İnme – felç geçirenlerde ağırlık derecesine bağlı olmakla birlikte en hızlı iyileşme ilk 3-6 aylık süreçte olur ve nörolojik iyileşme yaklaşık 2 yıla kadar devam eder. Bu sebeple inme geçirip felç gelişen hastaların bir an önce fizik tedavi uzmanı tarafından değerlendirilerek nörorehabilitasyon süreçleri planlanmalıdır.

İnme – Felç Tedavisi

İnme felç fizik tedavi süreci mümkün olduğunca erken başlamalı ve hastalar belirli periyotlarla ömür boyu izlenmelidir. Felç geçirenlerde fizik tedavi açısından erken dönemde hastanın uygun pozisyonlanarak sık pozisyon değiştirilmesi bası yarası gelişmemesi açısından önemlidir. Bunun dışında felç tedavisinde pasif eklem hareket açıklığı egzersizleri, solunum egzersizleri, yutmanın değerlendirilmesi, cilt bakımı, uygun beslenmenin sağlanması, uyku periyotlarının düzenlenmesi, psikolojik ve sosyal destek sağlanması inme/felç rehabilitasyonunun erken döneminde dikkat edilmesi gereken diğer hususlardır.

İnmeye bağlı felç geçiren hastanın nörolojik durumu stabil ise fizik tedavi açısından inmeden sonra 24-48 saat içerisinde aktif mobilizasyon faaliyetlerine başlanmalıdır. Bu dönemde fizik tedavi ve rehabilitasyon kliniği tarafından yapılacak robotik rehabilitasyon – robotik fizik tedavi (robotik yatak, robotik yürüme ve el- kol robotik rehabilitasyonu) hastaya büyük katkı sağlar. İnme sonucu felç gelişen hastanın fonksiyonel kayıpları ve inmeye eşlik eden diğer sağlık problemleri hasta henüz nöroloji servisinde iken fizik tedavi uzmanı tarafından değerlendirilerek kapsamlı rehabilitasyon programına alınmalıdır. İnme sonrası genellikle medikal durum stabilleşince ortalama 3 ila 7. günden sonra nörorehabilitasyon programına başlamak üzere fizik tedavi ve rehabilitasyon kliniğine transfer edilmelidir.

Felç tedavisinde kapsamlı rehabilitasyon programı yürüme, el ve kol kullanabilme, kendi kendine bakım, beslenebilme, tuvaletini yapabilme, konuşma, iş-uğraşı tedavisi gibi fizik tedavi faaliyetlerini içerir. Robotik rehabilitasyon bu aşamada hastanın gelişimine büyük katkılar sağlar. Felç tedavisinde neticede hastanın ailesel, mesleki ve sosyal yaşamına dönebilmesini hedefler. Bu amaçlarla fizik tedavi ve rehabilitasyon kliniğinde nörolojik rehabilitasyon teknikleri, robotik rehabilitasyon, konuşma terapisi, spastisite için botulinum toksin (botoks) enjeksiyonları uygulanabilir.

İnme sonucu felç hastalarının fonksiyonelliği azalmış uzuvları için uygun ortezlerin fizik tedavi uzmanları tarafından reçetelenmesi de erken dönemden itibaren önem arz eder.

Başarılı bir inme felç tedavisi için bu konuda uzmanlaşmış fizik tedavi rehabilitasyon uzmanı kontrolündeki nörorehabilitasyon – robotik rehabilitasyon merkezi en uygun tedavi olanaklarını sunması açısından uygun bir seçenek olacaktır. Böyle bir klinik fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı, fizyoterapist, rehabilitasyon hemşiresi, fizik tedavi teknikeri, robotik rehabilitasyon teknikeri, iş uğraşı terapisti gibi geniş bir kadrodan oluşur.